Gemeentelijke Gezondheidsdienst Gelderland Zuid (GGD)

From Dashboard samenwerking Wijchen

Gemeentelijke Gezondheidsdienst Gelderland Zuid (GGD)
A. Basisgegevens, met kernbeeld en totaaloverzicht

Kernbeeld Zie meer
Toelichting
Onderwerp(en)
  • Onderwijs / jeugd / opvoeding
  • Volksgezondheid
  • Zorg en welzijn
  • Sport en bewegen
Aard van de samenwerking
  • Beleidsafstemming
  • Gezamenlijke beleidsuitvoering
  • Delen hulpbronnen
  • Netwerk of platform
Belangrijk voor wie?
  • Raad: politiek belangrijk
  • College: bestuurlijk belangrijk
  • Ambtelijke organisatie
Belangrijk waarom?
  • Het gaat om een zwaarwegende maatschappelijke opgave.
Verbonden partij: ja.
Beoogde resultaten
Feitelijke resultaten
Motieven
Aan motief beantwoord?
Begrote kosten en baten (begroting)
Feitelijke kosten en baten (realisatie)
Samenwerkingspartners

Gem. Beuningen, Gem. Culemborg, Gem. Druten, Gem. Berg en Dal, Gem. Heumen, Gem. Nijmegen, Gem. Tiel, Gem. West Maas en Waal, Gem. Zaltbommel, Gem. Buren, Gem. Neder-Betuwe, Gem. Wijchen, Gem. Maasdriel, Gem. West-Betuwe

Aandeel van de gemeente
Governance regime

Het gaat om een formele en publiekrechtelijke samenwerking. Er is sprake van een gemeenschappelijk openbaar lichaam. BBV-categorie: Gemeenschappelijke regeling.

Proces

Raad

tweede kwartaal, 2019
Besluitvorming over zienswijze op jaarstukken 2018 en begroting 2020
eerste kwartaal, 2019
Raad ontvangt de uitgangspunten voor de Meerjarenstrategie GGD 2020-2023, en ontvangt een uitnodiging voor raadsbijeenkomsten over deze Meerjarenstrategie.


Contactgegevens
Vestigingsplaats
Nijmegen
Bezoekadres
Groenewoudseweg 275
6524 TV Nijmegen
Kersenboogerd 2
4003 BW Tiel
Correspondentieadres
Postbus 1120
6501 BC Nijmegen
Website
https://ggdgelderlandzuid.nl/
Accounthouders
Lucas van Horck (WDW, team Wmo, jeugd en gezondheid)
Totaaloverzicht Kernbeeld
Toelichting

Basisgegevens

Naam
Gemeentelijke Gezondheidsdienst Gelderland Zuid
afkorting: GGD
Beschrijving

De opdracht van iedere GGD is: het bewaken, bevorderen en beschermen de gezondheid van inwoners uit de regio. De missie van GGD Gelderland-Zuid luidt als volgt: "Wij maken ons sterk voor een gezonde regio Gelderland-Zuid. Inwoners helpen wij om gezonde keuzes te maken en om klachten/ziektes te voorkomen. Zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig kunnen deelnemen aan de samenleving. Onze speciale aandacht gaat hierbij uit naar kwetsbare groepen."

Logo
Onderwerpen
  • Onderwijs / jeugd / opvoeding
  • Sport en bewegen
  • Volksgezondheid
  • Zorg en welzijn
Raadsprogrammaʼs
Belangrijkheid

(1) Waarom is het belangrijk?

  • Het gaat om een zwaarwegende maatschappelijke opgave.


(2) Voor wie is het vooral belangrijk?

  • Raad: politiek belangrijk
  • College: bestuurlijk belangrijk
  • Ambtelijke organisatie
‘Verbonden partij’
‘Verbonden partij’ volgens definitie in het Besluit Begroting en Verantwoording
(1) De gemeente heeft bestuurlijk belang.

“Zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht”.

(2) De gemeente heeft financieel belang.

“Een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt”.

Schaal van de samenwerking

Regionaal

Samenwerkingspartners
Gemeenten: Gemeente Wijchen, Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West-Betuwe, West Maas en Waal, Zaltbommel
Aard van de samenwerking
Beleidsafstemming - Bij beleidsafstemming gaat het om het maken van afspraken om beleid beter op elkaar te laten aansluiten, voor gezamenlijk beleid dan wel ‘beleidsharmonisatie’. Ook kan het gaan om het ontwikkelen van een gemeenschappelijke visie of een strategie. Een voorbeeld van beleidsafstemming is het maken van afspraken over de realisatie van bedrijventerreinen.
Gezamenlijke beleidsuitvoering - Bij gezamenlijke uitvoering gaat het realiseren van een uitvoeringsorganisatie voor het uitvoeren van het beleid. Dit hoeft niet per se gepaard gaat met gemeenschappelijk beleid – er is voor de partners maatwerk mogelijk wat ze kunnen afnemen. Gezamenlijke uitvoering kan bijvoorbeeld vorm krijgen in een gemeenschappelijke sociale dienst. Partijen kunnen er ook voor kiezen het beleid gelijk te trekken. Er is dan ook sprake van ‘beleidsafstemming’ naast gemeenschappelijke uitvoering.
Delen hulpbronnen -
Netwerk of platform - Bij een netwerk of platform gaat het vooral om ontmoeting, kennisdeling en informatie-uitwisseling. Denk aan het uitwisselen van ideeën, zicht krijgen op actuele ontwikkelingen, elkaar (beter) leren kennen, verkennen van kansen en mogelijkheden.

Gewenste en feitelijke resultaten en verdeling van kosten en baten

Jaren
Motieven voor samenwerking

⧼Motief ambitieniveau⧽

  • Meer doelen of doelen met een hogere kwaliteit realiseren
  • Een hogere kwaliteit van uitvoering/ dienstverlening

⧼Motief efficientie⧽

  • Bedrijfseconomische schaalvoordelen realiseren
  • Spreiden of delen van risico’s

⧼Motief organisatorisch⧽

  • Professionaliseren van organisatie en/of bestuur
  • Beperken kwetsbaarheid van personele, financiële en andere middelen
  • Betere bereikbaarheid van personele, financiële en andere middelen

⧼Motief horizonverruiming⧽

  • Andere werelden ontdekken
  • Zicht krijgen op kansen

⧼Motief uitbesteding⧽

  • Jezelf ‘ontzorgen’

Aan motief beantwoord?

De GGD biedt unieke expertise op het gebied van publieke gezondheid die op lokaal niveau onmogelijk op hetzelfde niveau te organiseren is. Bovendien biedt een regionale GGD het voordeel om kennis tussen gemeenten makkelijk te delen: een vernieuwende aanpak in gemeente X kan interessant zijn voor de gemeente Wijchen.

Belangrijkste motieven: Organisatorische voordelen, Verruimen van de horizon, Zaken laten uitvoeren door een partner die dat beter of goedkoper kan
Beoogde resultaten
TOELICHTING
Prestatieladder.png

Samenwerken is geen doel op zich maar is gericht op het realiseren van resultaten. De Prestatieladder kan je helpen voor het benoemen van de resultaten waar het om te doen is (beoogde eindresultaten) en de tussentijdse resultaten of mijlpalen. Resultaten kunnen gaan over het inhoudelijke vraagstuk, over de prestaties in het proces, maar ook over de samenwerking met andere partijen. Hoe hoger op de ladder des te betekenisvoller of meer zingevend het resultaat!

Je kunt eventueel onderscheid maken naar beoogde resultaten van alle partners gezamenlijk(de gemeenschappelijke opgave) en naar specifieke doelen van de eigen gemeente.

Inhoudelijke resultaten

De focus is primair gericht op de beoogde maatschappelijke effecten: wat zijn zichtbare of herkenbare gevolgen in de samenleving?

  • Bovenaan de ladder staat wat je wilt bereiken en meer naar de onderkant komt in beeld wat je hiervoor gaat doen en welke middelen je hiervoor over hebt. Je hebt een prestatie geleverd als je iets hebt gerealiseerd. Het beoogde resultaat is dan ook werkelijk bereikt (als gevolg van jouw inspanning) of dit nu gaat om het realiseren van het zingevend eindeffect of het werkelijk ter beschikking stellen van middelen.
  • Er is sprake van een ‘finale keten’: van middel, naar tussendoel tot einddoel. Bovenaan de ladder staat het zingevende einddoel, meer naar onderen gaat het om tussendoelen en aan de onderkant van de ladder gaat het om middelen.


Prestaties in het beleidsproces

Het gaat bij deze ladder om het succesvol voltooien van alle benodigde processtappen om tot de beoogde inhoudelijke resultaten te komen: welke stappen en 'tussentijdse producten' zijn nodig voor het realiseren van de gewenste maatschappelijke effecten?



Het is een prestatie om de stappen te zetten volgens een voorgeschreven procedure, maar ook om de stappen te nemen die in de gegeven situatie nodig zijn of zijn afgesproken. De prestaties in het beleidsproces zijn ingedeeld in prestaties die te maken hebben met het voorbereiden van besluiten, het nemen van besluiten en het uitvoeren van besluiten.

Samenwerkingsprestaties

Realisatie van veel opgaven vraagt samenwerking met andere partijen (‘intern’ of ‘extern’). Tot samenwerking komen gaat niet vanzelf – het realiseren van vruchtbare samenwerking al helemaal niet. Het realiseren van samenwerking is ook een resultaat. Het is ook een manier of een voorwaarde om tot realisatie van maatschappelijke effecten te komen: vanuit deze invalshoek staat coproductie aan de top van de ladder van samenwerking. We zien een aantal tussenstappen of prestaties voordat samenwerking tot coproductie leidt.


Tips

  1. Formuleer maatschappelijke effecten op een wijze die herkenbaar is vanuit de belevingswereld van diegene die bij de realisatie van de opgave betrokken zijn en diegenen op wie de opgave is gericht (bijvoorbeeld, bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties). Ga het gesprek aan met de doelgroep zelf. Check bij hen of het effect hen aanspreekt en begrijpelijk is geformuleerd. Als dit niet zo is, kan het goed zijn dat je nog onvoldoende focus hebt. Wat willen we bijvoorbeeld realiseren als we zeggen dat we de maatschappelijke ondersteuning willen 'kantelen’?
  2. De Prestatieladder biedt een menukaart aan prestaties waarop je kunt sturen. Je kunt een goede mix van resultaten kiezen. Hoe dan ook is relevant dat je op een zingevend eindresultaat stuurt. Je kunt in aanvulling andere prestaties kiezen, bijvoorbeeld bepaalde middelen of maatregelen die belangrijk zijn en tevens als mijlpaal dienen. Zo kun je ook sturen op voortgang (Wat hebben we gedaan?).
  3. Formuleer de prestatie op een evalueerbare manier. Doe dit op een wijze dat je de kern van de zaak raakt: zicht op succes. Dat kan met een verhaal of kernboodschap als wenkend perspectief, een beeld of visualisatie, of een getal dat de kern raakt.


Kern (maximaal 500 tekens)

We willen uiteindelijk een gezonde(re) bevolking van Wijchen. Een regionale GGD biedt meer specialistische expertise en heeft minder kwetsbaarheid. Daardoor kan meer bereikt worden qua gezondheidsbevordering en -preventie. Doordat gemeenten in de GGD een deskundige samenwerkingspartner hebben kunnen gezamenlijke opgaven samen opgepakt worden, terwijl er ruimte blijft voor lokaal maatwerk.

Evaluatiecriteria waaraan je kunt zien of je succesvol bent
TOELICHTING
Evalueerbaar formuleren.png

Evalueerbaar formuleren betekent dat je de kern van de zaak raakt en dat je tussentijds en achteraf kunt nagaan of het resultaat is gerealiseerd. Hoe concreter je effecten benoemt, des te meer resultaatgericht je handelt. Juist door een resultaat heel concreet te formuleren is het ook evalueerbaar. Omgekeerd, als je evalueerbaar werkt, ben je ook meer resultaatgericht. Je hebt dan immers een concreter beeld van wat je wilt bereiken.

In de praktijk zien we vaak een voorkeur voor kwantitatieve maatstaven omdat die veel duidelijkheid bieden. Deze zijn vaak heel specifiek en meetbaar, maar het probleem is nogal eens dat ze niet de kern van de zaak raken. Wat betekent bijvoorbeeld de zelfredzaamheidsratio en wat zegt dit precies over de resultaten die een gemeente beoogt in het sociaal domein? Ook kunnen onbedoelde effecten optreden ('perverse effecten'). Denk bijvoorbeeld aan het oplossingspercentage van fietsendiefstallen. Door het ontraden van het afzien aangifte van een fietsendiefstal, kan het oplossingspercentage opgeschroefd worden.

Tips

  1. Formuleer een zingevende en wervende kernboodschap. Focus niet op bijzaken of randverschijnselen.
  2. Gebruik waar mogelijk en wenselijk zinvolle combinaties van beeld, verhaal en getal.
  3. Voorkom een selectieve blik. Kijk niet alleen naar zaken die je kunt meten of waarover je al gegevens hebt.
  4. Verlies je niet in de ‘hoe-vraag’. Als je niet helder hebt wat je wil bereiken, kan de hoe-vraag 'prematuur' zijn en tot verspilde energie leiden.
  5. Bepaal samen met coproducenten en gebruikers de criteria en het proces om te evalueren. Maak afspraken over evaluatieve gesprekken en samen bij sturen.
  6. Bepaal wie welke gegevens aanlevert voor een gedeelde informatiepositie.
  7. Pas op voor kwantitatieve maatstaven die niet de kern raken. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren als je criteria kiest op grond van wat je 'min of meer gemakkelijk' kwantitatief kunt vaststellen. Het kan ook zijn dat je je laat leiden door beschikbare data, bijvoorbeeld aan de hand van generieke benchmarks.
  8. Creëer een open cultuur en een organisatie gericht op leren. Een organisatie waarin je je controleerbaar kunt opstellen. Focus op wat je wilt bereiken, stuur op resultaten die je belangrijk vindt. Zie dit los van verantwoording, de oorzaken en de 'schuldvraag'. Voorkom met andere woorden situaties waarin je expres 'vaag' formuleert om niet aangesproken te kunnen worden op de resultaten.

Een veelzeggend beeld

Spinnenweb-positieve-gezondheid-iPH.jpg

Een getal dat de kern raakt

Uit de GGD gezondheidsmonitor 2016 bleek dat 76% van de Wijchenaren een ervaren gezondheid van 'goed' of 'zeer goed' heeft.

Een goed voorstelbaar verhaal

Uit de 4-jaarlijkse gezondheidsmonitor van de GGD blijkt hoe inwoners hun eigen gezondheid ervaren. De wijze waarop inwoners het zelf ervaren is belangrijk omdat we uitgegaan van 'positieve gezondheid'. De definitie van Positieve gezondheid is niet de af- of aanwezigheid van ziekte, maar het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Iemand kan veel beperkingen hebben maar toch regie over het eigen leven houden.

Het spinnenweb Positieve Gezondheid wordt gebruikt om de ervaren gezondheid van mensen in kaart te brengen op verschillende levensgebieden: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Zie de afbeelding hiernaast.

Kosten en baten: begroting en realisatie
Begroot:

De GGD wordt met name bekostigd door bijdragen en subsidies van gemeenten, voor uniforme taken en voor maatwerk in opdracht van gemeenten. Daarnaast ontvangt de GGD ook een bijdrage rechtstreeks van het Rijk voor haar wettelijke taken.

Feitelijk:

Naast de begrootte bijdragen van gemeenten en het Rijk doet de GGD aan actieve acquisitie voor gezondheidsgerelateerde opdrachten van gemeenten, onderwijs, bedrijven en andere organisaties. Hier worden jaarlijks veel extra middelen mee opgehaald die niet in de begroting zijn verwerkt.

Inbreng middelen: Actuele waarde of omvang (in €)


Kosten (inbreng financiële middelen)

Waarde of omvang activa op basis van verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs.

Lopend jaar (2018)

Financiële middelen Begroot 2018 Feitelijk 2018 Begroot 2019
Bijdrage Wijchen (uniform en maatwerk) 1798251 € 1896226
TOTAAL € 1.798.251 € 1.896.226

Voorgaand jaar (2017)

Financiële middelen Begroot 2017 Feitelijk 2017 Begroot 2018
Bijdrage Wijchen (uniform en maatwerk) 1.738.068 1.795.418 ...
TOTAAL € 1.738.068 € 1.795.418

Twee jaar terug (2016)

Bij dit jaar zijn geen gegevens ingevuld bij dit onderdeel


Financiële resultaten

Lopend jaar (2018)

Categorie Begroot 2018 Feitelijk 2018 Begroot 2019
Bijdragen gemeenten 22397000 € 23938000
Subsidies gemeenten 3569000 € 3463000
Bijdrage Rijk 5733000 € 5122000
Overige opbrengsten 3076000 € 3031000
TOTAAL € 34.775.000 € 35.554.000

Voorgaand jaar (2017)

Categorie Begroot 2017 Feitelijk 2017 Begroot 2018
Bijdrage Rijk 5.658.000 5.882.000 ...
Bijdrage gemeenten 15.048.000 17.415.000 ...
Overige opbrengsten 2.698.000 3.089.000 ...
Subsidie gemeenten 8.376.000 6.189.000 ...
TOTAAL € 31.780.000 € 32.575.000

Twee jaar terug (2016)

Bij dit jaar zijn geen gegevens ingevuld bij dit onderdeel

Vreemd vermogen

Lopend jaar (2018)

Categorie Begroot 2018 Feitelijk 2018 Begroot 2019
Vreemd vermogen 6445000 € 6431000
TOTAAL € 6.445.000 € 6.431.000

Voorgaand jaar (2017)

Categorie Begroot 2017 Feitelijk 2017 Begroot 2018
Vreemd vermogen 5.406.000 5.408.000 ...
TOTAAL € 5.406.000 € 5.408.000

Twee jaar terug (2016)

Bij dit jaar zijn geen gegevens ingevuld bij dit onderdeel

Eigen vermogen

Lopend jaar (2018)

Categorie Begroot 2018 Feitelijk 2018 Begroot 2019
Eigen vermogen 786000 € 778000
TOTAAL € 786.000 € 778.000

Voorgaand jaar (2017)

Categorie Begroot 2017 Feitelijk 2017 Begroot 2018
Eigen vermogen 912.000 785.000 ...
TOTAAL € 912.000 € 785.000

Twee jaar terug (2016)

Bij dit jaar zijn geen gegevens ingevuld bij dit onderdeel
Feitelijke resultaten van de samenwerking

Inhoud

...

Proces

...

Samenwerking

...

Kern

De GGD heeft zich ontwikkeld tot een deskundige partner op het gebied van gezondheidsbevordering en -preventie. Wijchen maakt zoals andere gemeenten gebruik van uniforme GGD-taken zoals onder andere de jeugdgezondheidszorg (consultatiebureau), reizigersvaccinaties, en de meldpunten Bijzondere Zorg en Veilig Thuis. Daarnaast biedt de GGD ruimte voor lokaal maatwerk door de gezondheidsmakelaar, gezonde schooladviseur, en via de gezondheidsmonitor op gemeenteniveau.

Aandeel van de gemeente in de realisatie van de opgave
TOELICHTING

Samenwerking is het bundelen van krachten om gezamenlijke of eigen opgaven te realiseren. De vraag hier is welk aandeel de gemeente levert in de realisatie van deze opgave - dit ook in relatie tot het aandeel van andere samenwerkingspartners.

Vaak spelen bij samenwerking allerlei over verdelingsvraagstukken. Wie brengt wat in? Is dat evenwichtig en rechtvaardig? Dit kunnen ingewikkelde vraagstukken zijn, soms op basis van complexe verdeelsleutels. Verdeelvraagstukken komen nogal eens aan de orde in colleges en gemeenteraden, vanuit het beeld dat men zich tekort gedaan voelt, bijvoorbeeld aan de hand van uitspraken als:

    • ‘We betalen op basis van inwoneraantal, maar dat is niet evenwichtig. In gemeente X wonen veel meer inwoners die genieten van de resultaten dan in onze gemeente.’
    • 'We investeren in voorzieningen, zoals een theater en een ijshal. De inwoners uit de omringende gemeenten maken hier dankbaar gebruik van, maar deze gemeenten betalen niet mee aan het in stand houden van deze voorzieningen'.
    • ‘Onze organisatie investeert heel veel tijd aan werk- en projectgroepen. De andere partners zijn mondjesmaat aanwezig. Wij doen al het werk!’
Toelichting

Baten en lasten zijn evenwichtig omdat deze of op basis van inwoners worden verdeeld, of deze in het geval van maatwerk ten goede/ten laste komen van de gemeente waarvoor een dienst wordt geleverd.

Verdeelsleutel

Voor alle uniforme taken worden de kosten verdeeld op basis van inwoneraantal. Maatwerk wordt aan de desbetreffende gemeente gefactureerd.

Evenwicht

Hoe is de feitelijke verdeling van kosten en baten over alle samenwerkingspartners?

Kosten: Evenwichtig
Baten: Evenwichtig
Schatting van het aandeel van de gemeente in de realisatie van de opgave - aan de hand van een percentage:

Kansen en risico's

Risico's
TOELICHTING

Aard van de risico's

Het gaat hier om (mogelijke) oorzaken die ervoor kunnen zorgen dat er negatieve gevolgen optreden.

  • Denk bij maatschappelijke risico’s aan economische ontwikkelingen, ontbreken van maatschappelijk draagvlak, maatschappelijke opvattingen, nieuwe spelers die risico’s meedragen, introductie van nieuwe wetgeving et cetera.
  • Denk bij financiële risico’s aan verlies op ingebracht kapitaal, rente, schadeclaims, open einde regelingen, faillissement et cetera.
  • Denk bij juridische risico’s aan nieuwe wetgeving, contractbeheer, onrechtmatig handelen et cetera.
  • Denk bij technische risico’s aan haperende oplossingen of systemen, zoals ICT.
  • Denk bij organisatorische risico’s aan uitval medewerkers, leiding, organisatiecultuur et cetera.

Impact

Bij de impact gaat het om de gevolgen voor de eigen gemeente. Hoe groter de schaal en des te ernstiger de consequenties des te groter de impact is.

Risico = Kans X Impact

Het risico is te zien als de kans dat de negatieve gevolgen zich voordoen maal de impact.

Aard van het risico Kans Impact Toelichting Beheersmaatregelen Status beheersmaatregelen
Samenwerking 25% (onwaarschijnlijk) Middel ... Enerzijds actieve samenwerking en afstemming tussen deelnemende gemeenten om een gezamenlijke visie te ontwikkeling, en anderzijds het inrichten van de GGD taken op een manier dat lokaal maatwerk mogelijk is. Gedeeltelijk afgedekt
Financieel 50% (mogelijk) Hoog ... Meer transparantie in de financiële situatie en helderdere afspraken tussen gemeenten (opdrachtgever) en GGD (opdrachtnemer) kunnen bijdragen aan het beperken van dit risico. Niet afgedekt / Geen maatregelen
Bedrijfsmatig/financieel 50% (mogelijk) Hoog ... Regelmatige afstemming tussen beide GR'en is essentieel om een gelijke visie op ondersteunende diensten te houden. Gedeeltelijk afgedekt
Maatschappelijk 25% (onwaarschijnlijk) Hoog ... Een goed functionerende organisatie is een voorwaarde om dit risico te verkleinen. Dat betekent kwalitatief goed en voldoende personeel, duidelijke werkprocessen, ondersteunende faciliteiten en een goede samenwerking in de keten. Het risico is helaas onmogelijk om volledig af te dekken. Gedeeltelijk afgedekt
Maatschappelijk 25% (onwaarschijnlijk) Middel ... Met de Meerjarenstrategie 'Over Bruggen' heeft de GGD haar koers aangegeven om in te spelen op maatschappelijke processen en ontwikkelingen. Daarmee heeft ze een toekomstbestendige koers, al moet dit tot resultaten leiden in de uitvoering. Gedeeltelijk afgedekt
Strategische kansen die de samenwerking biedt
TOELICHTING

  • Lokaal:met inwoners/partners binnen de grenzen van de eigen gemeente.
  • Regionaal: met partners buiten de eigen gemeentegrens. Bijvoorbeeld met een aantal buurgemeenten, één of meer provincies, bedrijven in de omgeving van de gemeente.
  • Landelijk: samenwerking voor en met deelnemers uit het hele land.
  • Internationaal: samenwerking met buitenlandse partners, inclusief grensoverschrijdende samenwerking.

De GGD biedt unieke expertise op het gebied van publieke gezondheid die op lokaal niveau onmogelijk op hetzelfde niveau te organiseren is. Bovendien biedt een regionale GGD het voordeel om kennis tussen gemeenten makkelijk te delen: een vernieuwende aanpak in gemeente X kan interessant zijn voor de gemeente Wijchen.

Governance van de samenwerking


Vorm van de samenwerking
Er is sprake van een gemeenschappelijk openbaar lichaam

TOELICHTING

Samenwerken via een gemeenschappelijke regeling (Wet gemeenschappelijke regeling)

Er zijn verschillende soorten gemeenschappelijke regelingen:

  • Een gemeenschappelijk openbaar lichaam is de zwaarste gemeenschappelijke regeling en heeft de status van een rechtspersoon. Deze vorm bestaat uit drie bestuursorganen: Algemeen Bestuur, Dagelijks Bestuur en voorzitter. Deelnemers kunnen taken en bevoegdheden aan het openbaar lichaam overdragen. Dit is een veel voorkomende vorm van publiekrechtelijke samenwerking.
  • Een gemeenschappelijk orgaan heeft een dagelijks bestuur en beschikt niet over rechtspersoonlijkheid. Overdragen van bevoegdheden is beperkt mogelijk en de samenwerking kan geen personeel in dienst nemen. Deze samenwerking wordt vooral ingezet als overlegorgaan.
  • Een centrumgemeente oefent taken en bevoegdheden uit voor andere gemeenten. Deze samenwerking heeft geen eigen bestuur.
  • Een bedrijfsvoeringsorganisatie wordt opgericht voor de behartiging van bedrijfsvoerings- of uitvoeringstaken. Deze vorm kent alleen een enkelvoudig bestuur: het dagelijks bestuur.
  • Een regeling zonder meer is de lichtste vorm zonder overdracht van taken of bevoegdheden. Alleen afspraken worden vastgelegd – meestal zonder juridische binding – onder noemers zoals een ‘overheidsconvenant’ of ‘bestuursakkoord’.

Samenwerken via een subsidierelatie

Subsidie is een bijzondere vorm van samenwerking. Deze valt niet onder de Wet gemeenschappelijke regeling maar de Algemene wet bestuursrecht. Onder subsidie wordt ingevolge artikel 4:21 lid 1 van de Awb verstaan: (1) de aanspraak op financiële middelen, (2) door een bestuursorgaan verstrekt (3) met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, (4) anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten. Er zijn globaal twee varianten:

  • Niet afdwingbare subsidie: de subsidieontvanger krijgt een voorlopige aanspraak op middelen. Indien de ontvanger zich niet houdt aan bepaalde verplichtingen kan de gemeente de verleende subsidie lager of nihil vast stellen en betaalde voorschotten terugvorderen (art 4:21 Awb).
  • Afdwingbare subsidie: de gemeente kan ten behoeve van bijzondere belangen een prestatieplicht opleggen om de gesubsidieerde activiteiten daadwerkelijk uit te voeren door middel van een ‘uitvoeringsovereenkomst’ (art 4:36 Awb). Om die reden kan tevens sprake zijn van een ‘overheidsopdracht’.
.
Overdracht van publieke taken of bevoegdheden?
TOELICHTING

Delegatie

Delegatie en overdracht van bestuursbevoegdheden en regelgevende bevoegdheden vindt plaats door delegatie als bedoeld in artikel 10:13 Algemene wet bestuursrecht (Awb). Voor delegatie is een wettelijke grondslag vereist (artikel 10:15 Awb). Voor delegatie aan de bestuursorganen van een gemeentelijk gemeenschappelijk openbaar lichaam vormt artikel 30 lid 1 Wgr die wettelijke grondslag. Bij delegatie wordt niet alleen de bevoegdheid overgedragen maar komt de verantwoordelijkheid ook volledig bij de organen van het gemeenschappelijk openbaar lichaam te liggen. De overgedragen bevoegdheid wordt door het bestuur van het gemeenschappelijk openbaar lichaam zelfstandig en uit eigen naam uitgeoefend.

Mandaat

Mandaat als bedoeld in artikel 10:1 Algemene wet bestuursrecht (Awb) is de bevoegdheid om in naam van een ander te handelen en besluiten te nemen, maar zonder de daarbij horende verantwoordelijkheid. Bij mandateren worden geen bevoegdheden overgedragen. De mandaatgever blijft zelf bevoegd. Delegeren daarentegen betekent wel het overdragen van bevoegdheden, inclusief de verantwoordelijkheid. Een mandaatgever blijft bevoegd de gemandateerde bevoegdheid zelf te hanteren.

Delegatie of mandaat van taken/ bevoegdheden, welke?

  • infectieziektebestrijding;
  • medische milieukunde;
  • jeugdgezondheidszorg;
  • ouderengezondheidszorg;
  • gezondheidsbevordering;
  • epidemiologie;
  • openbare geestelijke gezondheidszorg;
  • forensische geneeskunde;
  • technische hygiënezorg;
  • het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen;
  • het uitoefenen van toezicht op organisaties voor kinderopvang en peuterspeelzalen;
  • reizigersadvisering en vaccinaties;
  • het voorzien in een Advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling;
  • toezicht op de kwaliteit van de uitvoering van de WMO.
Vertegenwoordiging in bestuursorganen
Orgaan Burgemeester Wethouders Raadsleden Ambtelijk


Algemeen Bestuur (AB) T.T.M. Burgers, N.G. Derks (plv.)
Zeggenschap
Orgaan
Aantal stemmen voor de gemeente
Totaal aantal
Eventuele toelichting
TOELICHTING

Denk bijvoorbeeld aan:

  • Eén stem per deelnemer – ‘one man, one vote’ (gelijkheidsbeginsel).
  • Aantal stemmen naar bijvoorbeeld het aantal inwoners of de omvang van de financiële bijdrage (proportionaliteitsbeginsel, gewogen stem).
  • Stemmen op basis van consensus (consensusbeginsel).
  • Een combinatie van bovenstaande.
  • Of iets anders....
Algemeen Bestuur (AB)
3
36
Het algemeen bestuur beslist bij meerderheid van stemmen. De besluiten worden genomen op basis van gewogen stemrecht, waarbij elke gemeente voor iedere 20.000 inwoners of gedeelte daarvan één stem heeft. Indien de stemmen staken, geeft de stem van de voorzitter de doorslag.
Rol-, taak- en bevoegdheidsverdeling
TOELICHTING

Wie doet wat? In een samenwerking kunnen allerlei rollen en taken verdeeld worden. Er zijn bijvoorbeeld financiers, uitvoerders, kennisleveranciers, een regisseur et cetera.

Bij een Centrumgemeenteconstructie kunnen deelnemende gemeenten allerlei taken onder brengen bij de centrumgemeente, die in opdracht van de andere gemeenten deze taken uitvoert. Daartoe verlenen de deelnemende gemeenten mandaat aan de centrumgemeente.

Gemeenten hebben een deel van hun verantwoordelijkheden en taken uit de Wet Publieke Gezondheid (WPG) belegd bij de GGD. De gemeenten vervullen daarin een opdrachtgevende rol, maar zijn ook samenwerkingspartner voor de lokale implementatie van deze taken.

Afspraken, procedures en instrumenten
TOELICHTING

Denk aan:

  • Tussentijdse evaluatie en monitoring.
  • Organiseren van werkbezoeken
  • Aanstellen van rapporteurs binnen de raad voor deze samenwerking.
  • Aanstellen van een bestuurlijke regisseur in het college.
  • Organiseren van gezamenlijke invloed pogingen met raden van andere gemeenten – zoals bij het afstemmen van zienswijzen.
  • Borging van de gemeentelijke eigenaarspositie.
  • Afspraken over informatievoorziening.
  • Onafhankelijk toezicht

Naast de Directeur Publieke Gezondheid (DPG) is er tijdelijk een aparte Directeur Veilig Thuis aangesteld.

Mogelijkheden en (financiële) consequenties voor beëindiging of uittreding

Uittreding of beëindiging is wettelijk niet toegestaan. Onder de Wet publieke gezondheid zijn gemeenten verplicht om een regionale GGD in te stellen, in de vorm van een gemeenschappelijke regeling, en op schaalniveau van de desbetreffende Veiligheidsregio. Wel mogen een beperkt aantal deeltaken bij een andere organisatie dan de GGD worden ondergebracht.

Proces

Procesbalk

Raad

eerste kwartaal van 2019
Raad ontvangt de uitgangspunten voor de Meerjarenstrategie GGD 2020-2023, en ontvangt een uitnodiging voor raadsbijeenkomsten over deze Meerjarenstrategie.
tweede kwartaal van 2019
Besluitvorming over zienswijze op jaarstukken 2018 en begroting 2020
Overige relevante ontwikkelingen

Lessen leren uit het rekenkamer(commissie)srapport 'Grip krijgen op Veilig Thuis'. Hoe krijgt de gemeenteraad meer grip op een gemeenschappelijke regeling zoals de GGD om een situatie zoals bij Veilig Thuis in de toekomst te voorkomen.

Bibliotheek

Relevante documenten
Bestand beschikbaar ( downloaden)
Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid
Bestand beschikbaar ( downloaden)
Meerjarenstrategie GGD 2016-2019
Bestand beschikbaar ( downloaden)
2017 - Begroting
Bestand beschikbaar ( downloaden)
2017 - Jaarverslag
Bestand beschikbaar ( downloaden)
2018 - Begroting
Bestand beschikbaar ( downloaden)
2018 - 1e Begrotingswijziging Veilig Thuis
Bestand beschikbaar ( downloaden)
2018 - 2e Begrotingswijziging Veilig Thuis
Bestand beschikbaar ( downloaden)
2019 - Begroting
Bestand beschikbaar ( downloaden)
2020 - Kadernota
Bestand beschikbaar ( downloaden)
Zienswijze op begroting 2018 en jaarrekening 2016
Bestand beschikbaar ( downloaden)
Zienswijze op begroting 2019, begrotingswijziging 2018 en jaarrekening 2017
Bestand beschikbaar ( downloaden)
Zienswijze op begrotingswijziging Veilig Thuis 2018 en 2019
Bestand beschikbaar ( downloaden)
Uitkomst AB vergadering GGD 28 juni 2018
Bestand beschikbaar ( downloaden)
Grip krijgen op Veilig Thuis - hoofdrapport
Bestand beschikbaar ( downloaden)
Grip krijgen op Veilig Thuis - bijlagenboek
Bestand beschikbaar ( downloaden)
Grip krijgen op Veilig Thuis - verslag regionale raadsbijeenkomst


  • The wikipage input value "Motieven voor samenwerking: Vergroten van het ambitieniveau - bundelen van krachten: Meer doelen of doelen met een hogere kwaliteit realiseren, Een hogere kwaliteit van uitvoering/ dienstverlening.

    Efficiënter werken: Bedrijfseconomische schaalvoordelen realiseren, Spreiden of delen van risico’s. Organisatorische voordelen: Professionaliseren van organisatie en/of bestuur, Beperken kwetsbaarheid van personele, financiële en andere middelen, Betere bereikbaarheid van personele, financiële en andere middelen. Verruimen van de horizon: Andere werelden ontdekken, Zicht krijgen op kansen.

    Zaken laten uitvoeren door een partner die dat beter of goedkoper kan: Jezelf ‘ontzorgen’.De belangrijkste motieven zijn: Organisatorische voordelen, Verruimen van de horizon, Zaken laten uitvoeren door een partner die dat beter of goedkoper kan

    Strategische kansen:De GGD biedt unieke expertise op het gebied van publieke gezondheid die op lokaal niveau onmogelijk op hetzelfde niveau te organiseren is. Bovendien biedt een regionale GGD het voordeel om kennis tussen gemeenten makkelijk te delen: een vernieuwende aanpak in gemeente X kan interessant zijn voor de gemeente Wijchen." contains invalid characters or is incomplete and therefore can cause unexpected results during a query or annotation process.
  • The wikipage input value "Vertegenwoordiging in bestuursorganen: Algemeen Bestuur (AB) - Wethouders: T.T.M. Burgers, N.G. Derks (plv.). Zeggenschap: Algemeen Bestuur (AB) (aantal stemmen voor de gemeente: 3 - van totaal aantal: 36 - Het algemeen bestuur beslist bij meerderheid van stemmen. De besluiten worden genomen op basis van gewogen stemrecht, waarbij elke gemeente voor iedere 20.000 inwoners of gedeelte daarvan één stem heeft. Indien de stemmen staken, geeft de stem van de voorzitter de doorslag.)." contains invalid characters or is incomplete and therefore can cause unexpected results during a query or annotation process.